Enjektör Çeşitleri ve Özellikleri

Enjektör, tıbbi amaçlarla vücuda sıvı veya gaz vermek veya almak için kullanılan aletlerdir. Enjektör genellikle şırınga ve iğne olmak üzere iki parçadan oluşur. Şırınga, içinde sıvı veya gaz bulunan silindirik bir haznedir. İğne ise şırınganın ucuna takılan ve vücuda giren ince ve keskin bir metal çubuktur.  Enjektörler farklı boyutlarda, şekillerde ve özelliklerde olabilir.

Enjektörlerin kullanım alanları 

•          İlaç vermek: Enjektörler ilaçları vücuda vermek için kullanılır. İlaçlar oral (ağızdan), subkutan (deri altına), intramüsküler (kasa), intravenöz (damara), intradermal (deri içine), intratekal (omurilik zarına) gibi farklı yollarla verilebilir. İlaçların veriliş şekli ilacın etkinliği, emilimi ve yan etkileri üzerinde etkilidir. Enjektörler ilaçları doğru dozda, doğru yere ve doğru zamanda vermek için kullanılır.

• Kan almak: Enjektörler kan almak için de kullanılır. Kan alma işlemi kan testleri, kan transfüzyonu, kan bağışı gibi farklı amaçlarla yapılabilir. Kan alma işlemi genellikle damardan yapılır. Enjektörler kanı steril ve güvenli bir şekilde almak için kullanılır.
• Biyopsi yapmak: Enjektörler biyopsi yapmak için de kullanılır. Biyopsi, vücuttan doku veya hücre örneği almak için yapılan bir işlemdir. Biyopsi kanser gibi hastalıkların tanısında kullanılır. Biyopsi işlemi farklı organlardan yapılabilir. Enjektörler biyopsi örneğini almak için kullanılır.
• Anestezi vermek: Enjektörler anestezi vermek için de kullanılır. Anestezi, cerrahi veya diğer tıbbi işlemler sırasında ağrı veya hissi kaybetmek için verilen ilaçlardır. Anestezi lokal (bölgesel), rejyonel (bölgeye yaygın) veya genel (tüm vücuda) olabilir. Anestezi ilaçları farklı yollarla verilebilir. Enjektörler anestezi ilaçlarını vücuda vermek için kullanılır.

Enjektör Çeşitleri

• Dental enjektör: Dental enjektör diş hekimliğinde kullanılan bir enjektör çeşididir. Dental enjektörler genellikle 2 cc veya 2.5 cc hacminde olup, kısa veya uzun uçlu olabilir. Dental enjektörler diş etine lokal anestezi vermek veya diş kanalını temizlemek için kullanılır.
• İnsülin enjektörü: İnsülin enjektörü diyabet hastalarının kullandığı bir enjektör çeşididir. İnsülin enjektörünün iğnesi, diğer enjektörlere göre kısadır. Genellikle 0.25 mm veya 0.30 mm kalınlığında ve 4 mm veya 6 mm uzunluğundadır. İnsülin enjektörü ile hastalar kendilerine deri altından insülin verirler.
• Aşı enjektörü: Aşı enjektörü aşılamada kullanılan bir enjektör çeşididir. Aşı enjektörü genellikle 1 cc hacminde olup, kısa uçludur. Aşı enjektörü ile hastalara deri altından veya kastan aşı verilir.
• Enjektör ucu: Enjektör ucu, enjektöre takılan iğne kısmıdır. Enjektör ucu farklı renklerde, kalınlıklarda ve uzunluklarda olabilir. Enjektör ucunun seçimi uygulamanın amacına, bölgesine ve ilacın viskozitesine göre değişir.

Enjektörlerin Özellikleri

• Sterilite: Enjektörlerin steril olması, yani mikrop içermemesi çok önemlidir. Steril olmayan enjektörler enfeksiyon bulaşmasına neden olabilir. Enjektörler tek kullanımlık olduğu için yeniden kullanılmamalıdır. Enjektörler steril paketler içinde satılır ve kullanmadan önce paketin hasarlı olup olmadığı kontrol edilmelidir.
• Derecelendirme: Enjektörlerin üzerinde ilaç miktarını ölçmek için derecelendirme çizgileri bulunur. Derecelendirme çizgileri ml (cc) veya dizyem (1 ml=10 dizyem) olarak ifade edilir. Derecelendirme çizgileri silinmeyecek şekilde yazılmalıdır. Derecelendirme çizgileri ilacın doğru dozda verilmesini sağlar.
• Uyumluluk: Enjektörlerin iğne ile uyumlu olması gerekir. İğne ile uyumsuz olan enjektörler sızıntı, tıkanma veya kopma gibi sorunlara neden olabilir. Enjektörlerin ucunda iğnenin takılacağı ajutaj adı verilen bir bölüm bulunur. Ajutajlar luer tipi veya luer-lock tipi olabilir. Luer tipi ajutajlar iğneyi sadece bastırarak tutarken, luer-lock tipi ajutajlar iğneyi döndürerek kilitleyerek tutar.
• Güvenlik: Enjektörlerin güvenli olması, yani iğne batmasına bağlı yaralanma riskini azaltması da önemlidir. Güvenli enjektörler iğnenin geri çekilmesini, kırılmasını, döndürülmesini veya klipslenmesini sağlayan mekanizmalara sahiptir. Güvenli enjektörler hem sağlık çalışanlarının hem de hastaların korunmasını sağlar.

Enjektörler tıbbi uygulamalarda sıkça kullanılan araçlardır. Enjektörlerin doğru ve güvenli bir şekilde kullanılması hem hastaların hem de sağlık çalışanlarının sağlığı açısından önemlidir. Enjektörlerin hazırlık, uygulama ve sonuç aşamalarında dikkat edilmesi gereken noktalar vardır.