Sütür Seti İçeriği: Dikiş Setinde Hangi Aletler Bulunur?

21-11-2026 01:55

Sütür seti (cerrahi dikiş seti), yara kapatma ve küçük cerrahi işlemlerde dikiş atmak için gereken temel el aletlerini bir araya getiren settir. Aile sağlığı merkezleri, poliklinikler, muayenehaneler ve acil müdahale odaları için temel ekipmanlardan biridir. Bu yazıda sütür setinde hangi aletlerin bulunduğunu, her aletin ne işe yaradığını ve 4, 7 ya da 10 parçalı setler arasında nasıl seçim yapılabileceğini anlatıyoruz.

Sütür seti nedir?

"Sütür", tıpta dikiş anlamına gelir. Sütür seti de dikiş işlemi sırasında iğneyi tutmak, dokuyu sabitlemek, ipliği kesmek ve gerektiğinde kanamayı kontrol etmek için kullanılan aletlerden oluşur. Setler çoğunlukla paslanmaz çelikten üretilir; kullanımdan sonra temizlenip sterilize edilerek tekrar kullanılır.

Sütür setinin içeriği markaya ve set tipine göre değişir. En küçük setler dört temel aletten oluşurken daha kapsamlı setlerde bistüri sapı, farklı makaslar ve ek pensler de bulunur.

Dikiş setinde hangi aletler bulunur?

Portegü (iğne tutucu)

Portegü, dikiş sırasında cerrahi iğneyi tutmaya yarayan alettir. Tırtıklı iç çenesi iğnenin dönmesini engellemeye yardımcı olur, arka kısımdaki kademeli kilit ise iğneyi istenen basınçta sabitler. Sütür setlerinde en sık karşılaşılan tip Mayo-Hegar portegüdür. Bazı modellerde (Olsen-Hegar) portegünün içine makas da eklenmiştir; böylece aynı aletle iplik kesilebilir.

Penset

Penset, dikiş sırasında dokuyu tutmak ve sabitlemek için kullanılır. Sütür setlerinde genellikle dişli penset yer alır. Örneğin 1x2 dişli pensette bir tarafta bir, karşı tarafta iki diş bulunur; bu yapı kaygan dokuların kaçmadan tutulmasına yardım eder. Dişsiz (düz) pensetler ise daha hassas tutuş gereken durumlarda tercih edilir.

Cerrahi makas ve dikiş makası

Makas, ipliği kesmek ve gerektiğinde dokuyu kesmek için kullanılır. Setlerde keskin/küt uçlu düz cerrahi makas sık bulunur. Kapsamlı setlerde doku diseksiyonu için Metzenbaum makası da yer alabilir. Dikiş alma (sütür alma) işlemleri için ise çengel uçlu sütür makası kullanılır; bu makasın ucu, ipliğin altına girip kolayca kesmeye uygun şekildedir.

Hemostatik pens ve mosquito pens

Hemostatik pensler küçük damarları ya da dokuyu kilitli şekilde tutmak, kanamayı kontrol altına almak için kullanılır. Mosquito pens, aynı işi daha ince uçla yapan küçük boy bir hemostatik penstir.

Bistüri sapı

Daha kapsamlı setlerde bistüri sapı da bulunur. Sapa takılan tek kullanımlık bistüri ucu ile kesi yapılır veya yara kenarı düzeltilir. Bistüri uçları keskindir; dikkatle kullanılmalı ve kesici-delici atık kutusuna atılmalıdır.

Set tipleri: 4, 7 ve 10 parçalı setler arasındaki fark

Aşağıdaki içerikler mağazamızdaki setlerin ürün bilgi kartlarından alınmıştır:

Setİçerik
Sütür Seti (4 parça)Cerrahi makas 15 cm (keskin/küt), Mayo-Hegar portegü 15 cm, dişli penset 15 cm, hemostatik pens 14 cm
Cerrahi Set 4 ParçaDüz cerrahi makas 14,5 cm, portegü 15 cm, penset 14 cm, No:4 bistüri sapı + 3 bistüri ucu
Cerrahi Dikiş Seti 7 ParçaPortegü, bistüri sapı, Metzenbaum makası, dişsiz penset, makas, mosquito pens, hemostatik pens; fermuarlı vinleks çanta
Acil Cerrahi Set On ParçaEğri ve düz cerrahi makas, 14 cm bandaj makası, düz ve dişli penset, hemostatik pens, Mayo-Hegar portegü, No:4 bistüri sapı, 3 bistüri ucu, 2 adet 3/0 ipek iplik; fermuarlı çanta

Dört parçalı sütür seti, dikiş atmak için gereken en temel aletleri içerir. Yedi parçalı set, bistüri sapı ve ek pensler sayesinde küçük cerrahi müdahalelerde daha fazla seçenek sunar. On parçalı acil set ise bistüri uçları ve ipek iplik gibi bazı sarf malzemelerini de içerdiği için sahada ve acil müdahale odalarında pratiktir.

Sütür setine iplik ve iğne dahil mi?

Çoğu sütür setinde yalnızca el aletleri bulunur. Örneğin 4 parçalı sütür setinin ürün açıklamasında iplik veya bistüri belirtilmemiştir; set yalnızca dört el aletini içerir. Cerrahi iplik (sütür materyali), iğne ve bistüri ucu tek kullanımlık sarf malzemeleridir ve genellikle ayrı tedarik edilir. Hangi iplik tipinin ve kalınlığının kullanılacağı, yaranın yerine ve işleme göre hekim tarafından belirlenir.

Sütür seti seçerken nelere bakılmalı?

  • Yapılacak işlemler: Yalnızca basit yara dikişi ve dikiş alma yapılacaksa 4 parçalı set yeterli olabilir. Kesi, yabancı cisim çıkarma gibi küçük cerrahi işlemler de yapılıyorsa bistüri sapı ve ek pens içeren setler daha uygundur.
  • Alet boyu: Setlerdeki aletler çoğunlukla 14–15 cm boyundadır. Bu boy, genel dikiş işlemlerinde elde rahat kontrol sağlar.
  • Malzeme: Paslanmaz çelik, tekrarlanan temizlik ve sterilizasyon döngülerine uygun olmalıdır. Ürün bilgisinde otoklav uyumluluğu belirtilen aletler tercih edilebilir.
  • Taşıma ve saklama: Fermuarlı çantalı setlerde her alet kendi yuvasında durur; parçalar birbirine temas etmez ve düzenli saklanır.
  • Yedek set: Bir set sterilizasyondayken diğerinin kullanılabilmesi için birden fazla set bulundurmak iş akışını kolaylaştırır.

Kurum için set ve alet seçerken dikkate alınacak diğer ölçütler için Cerrahi Aletler Seçiminde Doğru Kriterler yazımıza göz atabilirsiniz.

Kullanım sonrası temizlik ve sterilizasyon

Sütür setindeki aletler tekrar kullanılabilir olduğu için her kullanımdan sonra temizlenip sterilize edilmelidir. Ürün bilgilerinde, kullanım sonrası kaba temizlik yapılıp aletin üzerindeki kalıntının kurumasına izin vermeden sterilizasyon sürecine alınması önerilir. Temizlik, kurutma, paketleme ve sterilizasyon adımları kurumun sterilizasyon prosedürüne göre yürütülmelidir. Aletler eğitimli sağlık profesyonelleri tarafından kullanılmalıdır.

Sıkça Sorulan Sorular

Sütür setinde neler bulunur?

Temel bir sütür setinde portegü (iğne tutucu), penset, cerrahi makas ve hemostatik pens bulunur. Daha kapsamlı setlerde bistüri sapı, mosquito pens ve farklı makaslar da yer alır.

Portegü ne işe yarar?

Portegü, dikiş sırasında cerrahi iğneyi tutmaya yarar. Kilit mekanizması iğneyi sabit tutar.

Sütür setinde iplik var mı?

Çoğu sette yoktur; iplik ayrı alınan bir sarf malzemesidir. Bazı acil setlerde ise az sayıda ipek iplik sete eklenmiştir. Ürün bilgi kartında içerik ayrıca belirtilir.

Sütür seti ile cerrahi dikiş seti aynı şey mi?

Genellikle aynı amaçla kullanılan setlerdir. Fark, içerdikleri alet sayısı ve tipindedir; set seçerken içerik listesine bakmak gerekir.

Dikiş almak için hangi alet kullanılır?

Dikiş alma işleminde genellikle çengel uçlu sütür makası ve penset kullanılır.

İlgili ürünler: Sütür Seti, Cerrahi Dikiş Seti 7 Parça, Acil Cerrahi Set On Parça, Sütür Makası 14 cm, Cerrahi Set ve Portegü kategorileri.

Yazar: Dr. Fatih Sercan Dere
Turkish Doctors Clinic – International Health Group Consultant

ideasoft e-ticaret paketleri ile hazırlandı.